Bọ trĩ hại xoài: dấu hiệu và thuốc đặc trị hiệu quả

Trong các đối tượng dịch hại trên cây xoài, bọ trĩ hại xoài (còn gọi là bù lạch, thuộc bộ Cánh tơ – Thysanoptera) được xếp vào nhóm nguy hiểm hàng đầu, đặc biệt trong giai đoạn cây ra đọt non và trổ bông. Loài côn trùng nhỏ bé này có thể làm xoăn lá, biến dạng lá, thui đọt, rụng bông hàng loạt, sần vỏ trái và giảm mạnh năng suất, chất lượng xoài thương phẩm. Bài viết dưới đây của Công ty Ngọc Tùng  giúp bà con nhận diện và xử lý kịp thời, dựa trên khuyến cáo chuyên môn và kinh nghiệm thực tế tại vườn.

Đặc điểm nhận biết bọ trĩ hại xoài

Bọ trĩ là côn trùng rất nhỏ, cơ thể thon dài chỉ khoảng 1 – 2 mm, khó quan sát kỹ bằng mắt thường. Con trưởng thành màu vàng nhạt đến nâu đen, có hai đôi cánh hẹp dạng sợi mảnh viền nhiều lông tơ ở rìa. Con non không cánh, màu vàng nhạt hoặc trắng trong. Khác với sâu ăn lá, bọ trĩ có miệng kiểu giũa – hút: chúng cào rách mô non rồi hút nhựa cây tiết ra.

Bọ trĩ sinh sản rất nhanh: vòng đời ngắn chỉ 13 – 20 ngày, mỗi con cái đẻ 25 – 30 trứng. Trong điều kiện nắng nóng, khô hạn, mật số tăng đột biến. Ở Nam Bộ, bọ trĩ thường bùng phát mạnh từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau – trùng đúng giai đoạn xoài ra hoa, đọt non và trái non, nên mức độ thiệt hại càng nghiêm trọng.

Dấu hiệu nhận biết bọ trĩ hại xoài (triệu chứng gây hại)

Bà con có thể nhận biết qua các dấu hiệu đặc trưng sau:

• Trên lá non: xuất hiện các vệt, đốm màu vàng bạc ánh kim; gây xoăn lá, biến dạng lá non, lá cong queo, hai mép lá cụp lại, đọt kém phát triển, thui đọt.
• Trên bông (chùm hoa): đây là giai đoạn thiệt hại nặng nhất. Hoa khô đen, héo rồi rụng hàng loạt, cuống bông sần sùi nâu xám.
• Trên trái non: vỏ trái bị cào xước tạo vết “da cám”, da lu, vùng quanh cuống chuyển màu xám đậm, loang lổ, làm trái mất giá trị thương phẩm.

Ngoài xoài, bọ trĩ còn gây hại trên nhiều cây trồng khác như điều, cam quýt, ổi, dưa hấu, lúa, rau cải các loại.

Hậu quả khi bọ trĩ gây hại trên xoài

Nếu không phòng trừ kịp thời, bọ trĩ gây hậu quả nặng nề: hư hại bộ lá, giảm diện tích quang hợp, cây còi cọc, tỉ lệ đậu trái thấp, rụng bông và trái non hàng loạt dẫn đến thất thu năng suất. Trái còn lại bị sần vỏ, mẫu mã xấu, mất tiêu chuẩn xuất khẩu và giảm giá bán đáng kể. Vết chích còn là cửa ngõ cho nấm bệnh xâm nhập, nhất là bệnh thán thư. Đáng lo hơn, bọ trĩ rất dễ kháng thuốc nếu nông dân lạm dụng một loại hoạt chất kéo dài.

Biện pháp phòng trừ và thuốc trị bọ trĩ trên xoài

Đối với bọ trĩ hại xoài để quản lý tốt, bà con cần thực hiện tốt các biện pháp phòng ngừa từ sơm, và sử dụng thuốc điều trị khi thấy mật số bọ trĩ cao, cùng tham khảo một số cách phòng ngừa và điều trị dưới dây: 

Phòng ngừa

• Tỉa cành tạo tán thông thoáng, dọn sạch cỏ dại – nơi trú ẩn của bọ trĩ.
• Tưới giữ ẩm trong mùa khô; dùng vòi áp lực cao phun nước lên tán để rửa trôi, hạ mật số, nhưng chỉ áp dụng ở giai đoạn cây mang lá non, ra đọt; tuyệt đối không phun nước áp lực vào lúc cây đang trổ bông hoặc mang trái non vì sẽ làm dập, rụng bông và trái, đồng thời tăng ẩm độ tạo điều kiện cho bệnh thán thư tấn công.
• Bón phân cân đối NPK, tránh thừa đạm khiến cây ra đọt non liên tục thu hút bọ trĩ.
• Thăm vườn thường xuyên, nhất là giai đoạn nhú đọt và trổ bông. Cách kiểm tra mật số: rung nhẹ chồi, hoa hoặc trái lên tờ giấy trắng rồi đếm. 
• Ngưỡng phòng trừ: trên 3 – 5 con/chồi, lá hoặc trái.

Điều trị

Bà con cần thường xuyên thăm vườn để kiểm tra mật độ dịch hại. Khi phát hiện mật độ bọ trĩ đạt từ 3 – 5 con/chồi hoặc chùm bông, cần tiến hành phun thuốc can thiệp kịp thời. Để đạt hiệu quả tối ưu và giải quyết đồng thời các đối tượng chích hút phổ biến trong mùa hoa xoài, bà con có thể áp dụng giải pháp sau: 

Thuốc trừ sâu TATA 25WG – Đặc trị bọ trĩ ẩn nấp, bảo vệ bông an toàn

Thành phần: Hoạt chất Thiamethoxam 25% w/w kết hợp cùng hệ phụ gia cao cấp 75% w/w. Cơ chế tác động: Thuốc tác động lên hệ thần kinh trung ương của côn trùng theo cơ chế tiếp xúc, vị độc, đặc biệt có tính lưu dẫn hướng ngọn, thấm sâu mạnh vào bên trong cây, kể cả trong hoa. Nhờ đó thuốc tiêu diệt được bọ trĩ ẩn nấp trong chùm bông – nơi tia phun khó tới. Sau khi phun, hoạt chất nhanh chóng thấm qua biểu bì và phân bổ đều khắp các bộ phận của chùm hoa và lá non, giúp tiêu diệt triệt để những con bọ trĩ đang ẩn nấp sâu trong các kẽ nụ hoa mà giọt thuốc không thể chạm tới trực tiếp. Ưu điểm vượt trội: Sản phẩm có tính mát,an toàn cho bông và trái non, không gây hiện tượng nóng bông hay rụng trái non, hạn chế hiện tượng nóng bông, rụng trái.

=>Tìm hiểu thêm về Thuốc trừ sâu Tata 25WG

Kết hợp thêm thuốc trừ sâu Hello 250WP

Thành phần: Hoạt chất Buprofezin 250 g/kg cùng chất mang, phụ gia 750 g/kg. Cùng thời điểm bọ trĩ tấn công, chùm bông xoài thường bị rầy bông xoài chích hút song song, làm bông khô và rụng. Buprofezin là hoạt chất điều hòa sinh trưởng, tác động lên quá trình lột xác khiến con non không thể trưởng thành, đồng thời ức chế sinh sản, trứng đẻ ra bị lép, hiệu lực kéo dài và ít gây kháng. Vì vậy việc kết hợp hoặc luân phiên thêm Hello 250WP giúp quản lý hiệu quả rầy bông – một trong những đối tượng chích hút nguy hiểm cho bông xoài, bảo vệ chùm bông toàn diện hơn.

=>Tìm hiểu thêm về Thuốc trừ sâu Hello 250WP

Lưu ý khi phun: phun vào sáng sớm hoặc chiều mát; bảo đảm lượng nước 400 – 600 lít/ha (tùy tán cây), phun kỹ mặt dưới lá và chùm bông; nên luân phiên thuốc qua các lần phun, mỗi lần cách nhau 5-7 ngày và đảm bảo thời gian cách ly.

Chủ động thăm vườn và xử lý sớm là chìa khóa giúp bà con kiểm soát hiệu quả bọ trĩ hại xoài, bảo vệ năng suất và chất lượng trái cho một vụ mùa bội thu. Hy vọng với những giải pháp Ngọc Tùng đã cung cấp bà con sẽ bảo vệ thành công vườn xoài trong mùa vụ sắp tới.