Thế nào là hoạt chất, thuốc kỹ thuật và thuốc thành phẩm?

- Hoạt chất (chất hoạt động): là chất độc với dịch hại. Thuốc BVTV phòng trừ được dịch hại là do tính độc của các hoạt chất có trong thuốc. Mỗi hoạt chất có tác động với các loài dịch hại khác nhau là sâu, nấm, tuyến trùng, cỏ dại, chuột… Với cùng một loài dịch hại, như với sâu chẳng hạn, mỗi loại hoạt chất có hiệu lực khác nhau. Độ độc của các hoạt chất với người và môi trường cũng không giống nhau. Các hoạt chất cũng có cấu tạo và tính chất lý hóa khác nhau.

Trong các tài liệu, hoạt chất thường ký hiệu là a.i (active ingredient) hoặc a.e (acid equivalent).

- Thuốc kỹ thuật (thuốc nguyên chất): là thuốc mới được qua công nghệ chế tạo ra, có hàm lượng hoạt chất rất cao, dùng làm nguyên liệu để gia công các loại thuốc thành phẩm.

- Thuốc thành phẩm (thuốc thương phẩm): là thuốc được gia công chế biến từ thuốc kỹ thuật, có tiêu chuẩn về chất lượng, tên và nhãn hiệu hàng hóa, đã được đăng ký tại các cơ quan chức năng có thẩm quyền, được phép đưa vào lưu thông trên thị trường và sử dụng. Thuốc thành phẩm thường có hàm lượng hoạt chất thấp và có thêm các chất phụ gia (chất phụ trợ). Như vậy, trong thuốc thành phẩm có 2 thành phần chính là hoạt chất và chất phụ gia.

Chất phụ gia: là những chất không mang tính độc với dịch hại, được pha trộn chung với hoạt chất để tạo thành các dạng thuốc thành phẩm. Có thêm chất phụ gia sẽ làm giảm hàm lượng hoạt chất trong thuốc thành phẩm để an toàn với người và cây, đồng thời thuận tiện cho việc sử dụng do lượng sử dụng nhiều sẽ dễ phân bố đều trên diện tích cần xử lý. Chất phụ gia còn tạo cho hoạt chất phân tán lơ lửng đều khi hòa trong nước, tăng khả năng loang trải và bám dính lên cây. Với các đặc tính và công dụng trên, chất phụ gia có vai trò rất quan trọng trong việc nâng cao chất lượng và hiệu quả của thuốc thành phẩm.

Các chất phụ gia phải không được có phản ứng hoặc phân hủy hoạt chất, không hại cây, không hại người và không ô nhiễm môi trường.

Các chất phụ gia chủ yếu gồm có chất dung môi (để hòa tan hoạt chất), chất hóa sữa (còn gọi là chất nhũ hóa) hoặc chất bột thấm nước (để thuốc sữa hoặc thuốc bột hòa tan được trong nước và tăng khả năng bám dính trên cây). Trong các thuốc dùng phun dạng bột khô lên cây, chất phụ gia chủ yếu là chất độn để làm giảm hàm lượng hoạt chất và tăng độ bám dính lên cây. Ngoài ra trong một số sản phẩm còn có thêm chất an toàn để không hại cây (thường có trong một số thuốc trừ cỏ lúa như Sofit, Butoxim), chất tăng hiệu (trong một số thuốc trừ sâu nhóm Cúc tổng hợp), chất loang trải và bám dính.


Trả lời bởi : Ths: Nguyễn Mạnh Cường