Đánh giá độ độc của thuốc BVTV như thế nào?

Độ độc của một chất là mức độ gây độc bởi một lượng nhất định của chất đó khi xâm nhập vào cơ thể sinh vật. Chất càng độc thì liều lượng gây độc càng thấp, liều lượng này thường tính bằng miligam chất độc cho 1 kg trọng lượng cơ thể. Như vậy, đối với một cá thể hoặc một người, độ lớn nhỏ và trọng lượng nặng nhẹ cũng có liên quan đến độ độc. Người có trọng lượng lớn thì liều lượng chất có thể gây độc cũng nhiều hơn người bé nhỏ.

Để đánh giá và so sánh độ độc cấp tính của thuốc BVTV đối với người và động vật máu nóng, người ta dùng chỉ tiêu liều gây chết trung bình, ký hiệu là LD50 (viết tắt của các chữ Letal dosis), tức là liều lượng thuốc ít nhất có thể gây chết cho 50% số cá thể động vật thí nghiệm (thường là chuột), cũng được tính bằng mg chất độc cho 1 kg trọng lượng cơ thể. Mỗi loại thuốc có trị số LD50 khác nhau. Thuốc có trị số LD50 càng thấp là thuốc có độ độc cấp tính càng cao.

Liều LD50 của thuốc đối với cơ thể còn phụ thuộc vào cách thức xâm nhập của thuốc. Cùng một loại thuốc với cùng một cơ thể, khi xâm nhập qua miệng vào đường ruột khả năng gây độc có thể khác với xâm nhập qua da, vì vậy liều LD50 qua miệng cũng khác với liều LD50 qua da. Người ta cũng còn tính liều gây chết trung bình qua đường xông hơi, ký hiệu LC50 (Letal concentratrion), được tính bằng mg chất độc trong 1m3 không khí. Độ độc với cá được tính bằng mg chất độc trong 1m3 nước.

Căn cứ độ độc cấp tính thông qua trị số LD50, người ra chia thuốc BVTV thành các nhóm độc khác nhau. Ở nước ta hiện nay, thuốc BVTV chia thành 3 nhóm độc:

- Nhóm độc I là nhóm rất độc, trị số LD50 qua miệng dưới 200 mg/kg thể trọng.

- Nhóm độc II là nhóm độc cao, trị số LD50 từ 200 đến 2.000 mg/kg thể trọng.

- Nhóm độc III là nhóm độc trung bình và độc ít, có trị số LD50 trên 2.000 mg/kg thể trọng.

Ở nước ta có một số thuốc BVTV có độ độc cấp tính rất cao hoặc khả năng phân giải chậm, có thể gây độc mãn tính đã bị hạn chế hoặc cấm sử dụng, trong đó có các thuốc trừ sâu nhóm Clo hữu cơ và một số thuốc nhóm Lân hữu cơ như Dimecron, Monitor, Lannate, Parathion…


Trả lời bởi : Ths: Nguyễn Mạnh Cường